Immunitet sędziowski, jako gwarancja niezawisłego sprawowania wymiaru sprawiedliwości

Izabella Biziel


Słowa kluczowe: niezawisłość sędziowska, immunitet sędziowski, społeczna recepcja instytucji immunitetu

Key words: judicial immunity, judicial independence, social reception of immunity as an instrument


Streszczenie: W praktyce przez immunitet sędziowski rozumiemy fakt, iż sędzia nie może być aresztowany lub zatrzymany, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa. Za wykroczenia sędzia odpowiada wyłącznie dyscyplinarnie. Immunitet sędziowski znajduje swoja podstawę prawną w art. 181 Konstytucji RP. Niezawisłość oznacza, że sędzia nie podlega żadnym naciskom i żadnym zależnościom z zewnątrz, szczególnie ze strony władzy wykonawczej. Immunitet i nietykalność gwarantują, iż sędzia będzie wolny od nacisków i szykan oraz szantażu i prowokacji, w szczególności pochodzących od osób niezadowolonych z jego rozstrzygnięć.

Summary: In practical terms, judicial immunity is understood as the right whereby the judge may not be put under arrest or detained, except while committing an offence. Only disciplinary action can be brought against judges committing offences. The judicial immunity is enshrined in Article 181 of the Polish Constitution. Independence means that the judge is not subject to any external pressure or dependence, notably from the executive branch. Immunity, including personal immunity, warrants that the judge is protected from pressure and harassment, or even blackmail and entrapment, in particular by persons dissatisfied with a ruling.

 

POBIERZ PDF

 

Formalne i materialne gwarancje niezawisłości sędziowskiej jako element systemu praworządności demokratycznej

Agata Lipowicz


Słowa kluczowe: niezawisłość sędziowska, demokracja, gwarancje materialne, gwarancje formalne, immunitet sędziowski

Key words: judge independence, democracy, substantive safeguards, formal safeguards, judicial immunity


Streszczenie: Jednym z elementów praworządności demokratycznej, jest gwarancja niezawisłości sędziowskiej, na którą składają się gwarancje materialne i formalne. Gwarancje materialne oznaczają całokształt czynników o charakterze społeczno-ekonomicznym i kulturowym, dotyczą one ogólnej atmosfery życia publicznego. Od osobowości sędziego i jego moralności zależy przede wszystkim to, czy sąd nie będzie ulegał naciskom z zewnątrz. Przez gwarancje formalne rozumiemy sposób powoływania, sposób opróżniania stanowiska, niedopuszczalność przeniesienia, immunitet sędziowski, status materialny, niepołączalność oraz apolityczność.

Summary: One of the components of the democratic rule of law is the judge independence principle, comprising formal and substantive safeguards. Substantive safeguards include all socio-economic and cultural aspects and relate to the overall public life atmosphere. The judge’s personality and morality factor decisively in whether the court gives in to external pressure. Formal safeguards, on the contrary, include the method of appointment and recall, no option to transfer, judge’s immunity, economic status, no option to combine positions, and the non-partisanship principle.

 

POBIERZ PDF

 

Analiza strukturalna systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce

Monika Andrzejewska


Słowa kluczowe: struktura sądownictwa, sądownictwo powszechne, sądownictwo administracyjne, sądownictwo wojskowe, prokuratura

Key words: structure of the judiciary, general courts, administrative courts, military courts, prosecuting attorney office


Streszczenie: Władza sądownicza to trzecia, obok władzy ustawodawczej i wykonawczej, władza w państwie. Władzę sądowniczą stanowią niezawisłe i niezależne sądy czyli wymiar sprawiedliwości. Do władzy sądowniczej zalicza się zatem: Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne, sądy wojskowe, Trybunał Stanu oraz Trybunał Konstytucyjny. Władza sądownicza jest niezależna od pozostałych organów państwowych, wobec tego sędziowie oraz członkowie trybunałów wydający różne wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej nie mogą być członkami żadnych partii politycznych, oznacza to że muszą być apolityczni, czyli nie reprezentować w swoich działaniach interesów poszczególnych ugrupowań politycznych.

Summary: The judiciary, next to the legislature and the executive, forms the third branch of state authority. Judicial authority is exercised by independent courts. In structural terms, the judiciary comprises the Supreme Court, courts of general jurisdiction, administrative courts, military courts, the state tribunal and the constitutional court. The judiciary is independent from other branches of state authority, hence judges and members of the jury panel delivering judgements in the name of the Republic of Poland may not be affiliated with any political parties (non-partisan), which means that they cannot represent interests of specific political groups in performance of their duties.

 

POBIERZ PDF

 

Okresowe oceny kadry urzędniczej sądu powszechnego

Joanna Kujawa


Słowa kluczowe: ewaluacja pracowników, kadra urzędnicza, sądownictwo powszechne

Key words: personnel evaluation, public servants, courts of general jurisdiction


Streszczenie: Celem artykułu było wskazanie celowości stosowania w sądach powszechnych przemyślanych i nowoczesnych systemów oceniania. Obecnie obowiązująca ustawa o pracownikach sądów i prokuratury zobowiązuje prezesów do zatrudniania najlepszych pracowników w drodze konkursu (art. 3b). Na rekrutacji nie kończy się jednak proces kształtowania kadry urzędniczej. Polega on bowiem na nabywaniu wiedzy merytorycznej w trakcie odbywania stażu urzędniczego, ciągłym doskonaleniu umiejętności właściwej obsługi interesantów oraz współpracy z zespołem.

Summary: The purpose of the article is to demonstrate the need for informed and modern evaluation systems to be applied by courts of general jurisdiction. The current Act on court and prosecuting attorney office personnel requires court presidents to employ individuals performing best in competitive recruitment processes. However, the development of public servants is not complete upon completion of recruitment. Conversely, it entails acquisition of knowledge in the course of public servant internship, continuous improvement in terms of processing the incoming cases and team work.

 

POBIERZ PDF

 

Kształtowanie się struktury sądownictwa administracyjnego w Polsce

Maciej Politowski


Słowa kluczowe: historia sądownictwa administracyjnego, struktura sądownictwa, Naczelny Sąd Administracyjny

Key words: administrative judiciary history, judiciary structure, Supreme Administrative Court


Streszczenie: Historia sądownictwa administracyjnego w Polsce sięga epoki napoleońskiej i wiąże się ze staraniami o niepodległość Polski, a co za tym idzie – z powstaniem Księstwa Warszawskiego. W Księstwie Warszawskim preferowano zasady francuskiego sądownictwa administracyjnego. Było ono dwuinstancyjne i połączone organami administracyjnymi. Dalszy rozwój sądownictwa administracyjnego w Polsce wiąże się z powstaniem, na mocy ustawy z dnia 22 sierpnia 1922 r., Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Działalność NTA została przerwana przez II wojnę światową, obecnie od dnia 1 stycznia 2004 roku, działają wojewódzkie sądy administracyjne jako sądy pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji.

Summary: The history of administrative judiciary in Poland dates back to Napoleon’s times and its establishment was driven by the struggle for Poland’s independence and the rise of Duchy of Warsaw, for which the French administrative judiciary framework was adopted. It comprised two instances with interfacing administrative authorities. Subsequent development of administrative judiciary in Poland followed after the establishment of the Supreme Administrative Court under the Act of 22 August 1922. SAC’s operations were disrupted by World War 2. Since 1 January 2004, the system comprises provincial administrative courts of the first instance and the Supreme Administrative Court as the second instance court.

 

POBIERZ PDF