Działanie promieniowania ultrafioletowego na skórę. Ostre i przewlekłe uszkodzenie posłoneczne

Monika Bowszyc-Dmochowska

 

Słowa kluczowe: promieniowanie ultrafioletowe, fotostarzenie, fotokancerogeneza, fotoprotekcja

Key words: ultraviolet radiation, photoaging, photocancerogenesis, photoprotection

 

Streszczenie: Promieniowanie ultrafioletowe to promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od 400 do 40 nm. Źródłem ultrafioletu jest słońce, emitują go także sztuczne źródła promieniowania, takie jak np. solaria. Ze względu na właściwości fizyczne i biologiczne widmo promieniowania UV podzielono na trzy zakresy UVA (400–320 nm), UVB (320–290 nm) i UVC (poniżej 290 nm). Krótsze promienie (UVB i UVC) wnikają jedynie do naskórka, dłuższe (UVA) penetrują do skóry właściwej. Działanie ultrafioletu na poziomie tkankowym i komórkowym sprowadza się do: uszkodzenia DNA komórek naskórka, melanogenezy, syntezy witaminy D, produkcji peptydów przeciwdrobnoustrojowych, supresji odpowiedzi komórkowej, supresji komórek Langerhansa, produkcji reaktywnych form tlenu, uszkodzenia włókien kolagenowych i elastycznych, pobudzenia metaloproteinaz oraz uszkodzenia naczyń krwionośnych.
Objawem ostrego posłonecznego uszkodzenia skóry jest rumień oraz pigmentacja. Do objawów przewlekłego fotouszkodzenia skóry należą: nierówna pigmentacja, plamy soczewicowate, hypomelanoza kroplista, rzekome blizny gwiaździste, teleangiektazje, erytromelanoza międzymieszkowa, plamica starcza, zmarszczki posłoneczne, elastoza, skóra rombowata karku, rogowacenie słoneczne, raki kolczysto- i podstawnokomórkowy oraz czerniak. Alkohol i papierosy wzmagają efekt rakotwórczy promieniowania ultrafioletowego. Jednym ze sposobów zapobiegania ostrym i przewlekłym odczynom posłonecznym są filtry UV.

Summary: Ultraviolet light (UV) it is an electromagnetic radiation of 400 to 40 nm wavelength. The source of UV is solar radiation, but it can be emitted by artificial sources such as e.g. solariums. Because of its physical and biological properties, the UV light spectrum was divided into three types: UVA (400–320 nm), UVB (320–290 nm) and UVC (below 290 nm). The radiation of shorter wavelength (UVB and UVC), enters only the epidermis, the longer one (UVA) penetrate the skin. Acting at the level of the tissue and at a cellular level, UV light causes damage of the epidermal DNA , stimulates synthesis of vitamin D as well as melanin dyes and accelerates production of an antimicrobial peptides. UV radiation suppresses cellular response, causes Langerhans cell suppression and generation of the reactive oxygen species. It induces damage of collagen and elastic fibers, stimulates metalloproteinase activities and causes blood vessel injuries.
The symptoms of acute post-solar skin damage are rubedo and pigmentation. Chronic post-solar symptoms of skin damage, which lead even to the life-threatening clinical conditions will be presented. The products used for skin protection against the UV light will also be discussed.

 

POBIERZ PDF