Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania niepublicznych szkół wyższych w świetle ustawodawstwa polskiego w latach 1920–2013

Tomasz Matynia


Słowa kluczowe: system szkolnictwa wyższego, uczelnie niepubliczne, ustawodawstwo

Key words: the higher education system, private colleges and universities, legislation


Streszczenie: Zasadniczym celem tego opracowania jest ukazanie obowiązującego obecnie ustawodawstwa polskiego odnoszącego się do niepublicznych szkół wyższych w konfrontacji z rozwiązaniami prawnymi istniejącymi w minionych systemach prawnych w Polsce. Ten artykuł koncentruje się wokół kluczowych spraw, takich jak tworzenie, finansowanie, zakres ingerencji państwa w działalnie oraz status prawny uczelni niepublicznych, przybliża również motywy, którymi kierował się obecny ustawodawca polski przy tworzeniu kolejnych regulacji prawnych. Praca ta pozwala także na podsumowanie bez mała stu lat polskiego niepublicznego szkolnictwa wyższego w aspekcie stosunku ustawodawcy do roli uczelni niepublicznych w wykonywaniu zadań publicznych. Złożoność procesów kształtowania się systemu szkolnictwa wyższego sprawiła, że pomimo podejmowania już wielu wysiłków opisywania tego systemu w ujęciu historycznym, socjologicznym, pedagogicznym czy ekonomicznym, nie opracowano dotąd jednolitego ujęcia historyczno-prawnego, które w sposób zbiorczy porównywałoby dawne z obecnym. Niniejsze opracowanie wpisuje się w nurt dyskusji nad przyszłością niepublicznego szkolnictwa wyższego w Polsce.

Summary: The main objective of this article is to present the binding legislation relating to Polish private universities in confrontation to the legal solutions existing in Poland in the past. The article focuses on key issues such as the creation, funding, scope of state intervention in the activities and legal status of private colleges and universities, and it also acquaints us with the motives behind the current Polish legislator’s introduction of successive legal regulations. The work also allows for a summary of nearly a hundred years of Polish private higher education in the aspect of the legislator’s relationship to the role private universities play in executing public tasks. The complexity of the processes that have shaped the higher education system in Poland, despite the many efforts that have already been undertaken to describe the system in a historical, sociological, educational or economical perspective, has resulted in the lack of a consolidated historical and legal analysis that would collectively compare the past with the present. The following study is part of the current debate on the future of private higher education in Poland.

 

POBIERZ PDF