Deprecjacja jako forma przemocy w komunikacji werbalnej

Joanna Ernt


Słowa kluczowe: przemoc werbalna, wulgaryzmy, akty deprecjonujące

Key words: verbal violence, language vulgarisms, depreciative acts


Streszczenie: W artykule został poruszony problem przemocy werbalnej i jej negatywnego wpływu na relacje międzyludzkie, zarówno w ich wymiarze osobistym, jak i w szerszym aspekcie społeczno-kulturowym. Zaprezentowano rodzaje aktów deprecjonujących, wyodrębnione ze względu na ich różne formy i źródła językowe. Są to między innymi wulgaryzmy i przekleństwa, które naruszają tabu kulturowe lub religijne, a także określenia wyrażające negatywny stosunek do innych narodowości, ras, grup społecznych oraz świata zwierząt. Poruszono również problem przemocy werbalnej zawartej w zrytualizowanych formułach językowych, narzucanych w procesie akulturacji. W dalszej części zaprezentowano analizę złożonych aktów deprecjacji i podano przykłady takich konstrukcji językowych, jak wykluczanie z grona „normalnych ludzi”, podwojone negacje, implikatury, presupozycje, modulanty czy konstrukcje uprzedmiotawiające. Zasygnalizowano potrzebę większego zainteresowania problemem przemocy werbalnej.

Summary: The article presents the problem of verbal abuse and its negative influence on human relations, both in terms of a personal dimension and a wider socio-cultural aspect. Several kinds of depreciative acts are presented, differentiated on account of their different forms and language sources. They include vulgarisms and swear-words which violate a cultural or religious taboo, and words expressing a negative attitude to other nationalities, races, social groups and the animal world. The problem of verbal abuse contained in ritualized language formulas, imposed in the process of acculturation, has also been raised. In a further part of the paper, an analysis of complex acts of depreciation is presented, together with examples of such language constructions as exclusion from the group of “normal people”, double negations, implicatures, presuppositions, modulants or objectifying structures. The need for greater interest in the issue of verbal abuse has also been indicated.

 

POBIERZ PDF