Wpływ szkolnictwa wyższego na rozwój regionalny w Wielkopolsce

Piotr Waśko


Słowa kluczowe: szkolnictwo wyższe, rozwój, samorząd terytorialny

Key words: higher education, development, local government


Streszczenie: Artykuł jest próbą opisania wpływu szkolnictwa wyższego na rozwój gospodarczy Wielkopolski w latach 1990–2012 r. Na wstępie omówiono sytuację społeczno-polityczną po 1989 r. i skutki, jakie wywarła zmiana ustroju w Polsce. Dalej opisano projekty reformy oświaty od 1986 r. w gminach i, wprowadzonych po 1 stycznia 1999 r., powiatach oraz województwach. Reformy te zakładały zwiększenie zainteresowania wykształceniem maturalnym, umożliwiającym pogłębianie nauki na poziomie wyższym. Kolejno uwypuklono rolę nowo powołanych PWSZ oraz niepublicznych szkół wyższych, które szybko zareagowały na „boom” edukacyjny widoczny po 2000 r. W rezultacie tego procesu przez ostatnie 20 lat prawie pięciokrotnie wzrosła liczba studiujących i absolwentów szkół wyższych. Nierówność szans dla studiujących, preferowanie uczelni publicznych przez system ich finansowania, a przede wszystkim zmiany demograficzne spowodują w najbliższych latach zmiany ilościowe i jakościowe w zakresie dostępu do edukacji na poziomie wyższym i zanikanie małych (w tym prywatnych) uczelni wyższych. W dalszej części omówiono wsparcie inwestycyjne uczelni ze środków Unii Europejskiej. Uczelnie publiczne i niepubliczne od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej do 2012 r. otrzymały olbrzymie wsparcie finansowe ze środków pomocowych pozostających w dyspozycji ministerstw i agend centralnych. W końcowej części artykułu omówiono politykę Samorządu Województwa Wielkopolskiego w zakresie finansowego wsparcia uczelni wyższych oraz politykę stypendialną skierowaną do studentów. Wnioski zawarte w artykule koncentrują się na określeniu nowej polityki w zakresie planowania kształcenia na poziomie wyższym z uwzględnieniem roli Samorządu Województwa Wielkopolskiego w dostosowaniu kształcenia do potrzeb rynkowych oraz współpracy z biznesem.

Summary: The article seeks to describe the impact of higher education on the economic development of the Wielkopolska region in the period 1990–2012. The initial discussion focuses on the socioeconomic situation after 1989, and on consequences of the transformation of the Polish political system. As the next step, an outline is provided of draft reforms of the educational system prepared from 1986 in communes, and in poviats and voivodships introduced on 1 January 1999. The aim of the educational reforms was to raise the interest with pursuing secondary education ending with the maturity exam (“matura”) which is a precondition for applying to universities or other institutions of higher education. Next, the paper outlines the role of State Higher Schools of Vocational Education (PWSZ) and non-public higher schools which emerged in response to the educational boom which occurred after 2000 resulting in a nearly five-fold increase of the number of students and graduates of various higher education institutions over the past 20 years. However, several factors including inequality of opportunity for students, preference for public schools due to the existing funding system and, primarily, demographic changes, will bring about both qualitative and quantitative changes in access to higher education in the near future. The process will be accompanied by the disappearance of small institutions of higher education (including private entities). The subsequent section of the article focuses on the EU’s financial support for higher education entities. In the period from Poland’s EU entry to 2012, Polish public and non-public higher schools were granted huge funds from resources administered by government ministries and other central authorities. The final section concentrates on the policy pursued by the Wielkopolska Local Government in the area of financial support for institutions of higher education, and on scholarship schemes available to students. The conclusions are mainly related to the drafting of a new policy for higher education planning and the role of the Wielkopolska Local Government in adjusting the educational offer to current market needs and cooperation with business.

 

POBIERZ PDF